🌿 Manav Kültüründen Gelen Bir Miras

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından “Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı” unvanı verilen Fatma Dilber, yaklaşık 200 yıllık aile yadigârı çeyizlik tekstil ürünlerinden aldığı ilhamla Anadolu’nun köklü işleme sanatını yaşatmaya devam ediyor.

🌿 Manav Kültüründen Gelen Bir Miras

Kocaeli’nin Körfez ilçesinde, geleneklerine bağlı geniş bir Manav ailesinde dünyaya gelen 50 yaşındaki, evli ve 4 çocuk annesi Dilber, işleme sanatına henüz çocuk yaşlarda anneannesinin yanında adım attı.

Yaklaşık 40 yıl önce dokuma, ip ve nakışların büyülü dünyasıyla tanışan Dilber, Manav kültürüne ait peşkir ve yağlıkları aslına uygun tekniklerle işlemeye başladı.

“Rengârenk bir dünyanın içinde büyüdüm. Çocukluğumda her evde çeyizlik peşkirler ve yağlıklar vardı. Kapılar, aynalar süslenirdi. Çok severdim.”

Anneannesinin ipek yetiştiriciliğinden halı dokumaya kadar birçok alanda mahir bir Osmanlı kadını olduğunu belirten Dilber, sanatının temelini ondan öğrendiğini söylüyor.

🧵 5. Kuşak Taşıyıcı

1994 yılında evlendikten sonra Düzce’ye yerleşen Dilber, eşinin desteğiyle evinin bir bölümünü atölyeye dönüştürdü.

2018 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı’na yaptığı başvuru sonucunda “Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı” unvanını aldı.

Sanatın, babaanne ve anneannelerinin annelerinden kendisine ulaşan 5. kuşak bir miras olduğunu ifade eden Dilber’in arşivinde yaklaşık 200 yıllık örnekler bulunuyor.

🪡 Peşkir, Yağlık ve Çevrelerin Hikâyesi

Dilber’in çalışmalarında;

• Keten ve pamuk dokumalar (Kocaeli ve çevresi)

• Bursa ve Hatay’dan getirilen ipekler

• Bolu ve Kastamonu yörelerine ait dokuma örnekleri

yer alıyor.

Desenlerde ise genellikle:

• Çiçek ve yaprak motifleri

• Ağaç figürleri

• Çadır tasvirleri

• Cami ve türbe gibi mimari desenler

bulunuyor.

Bu motiflerin yalnızca süsleme olmadığını vurgulayan Dilber, her birinin dönemin sosyal ve kültürel yapısını anlatan birer kayıt niteliğinde olduğunu belirtiyor.

🌍 Ulusal ve Uluslararası Sergiler

Sabır ve özveri gerektiren işleme sanatı, kimi zaman haftalar, kimi zaman aylar sürüyor.

Dilber bugüne kadar birçok organizasyon, fuar ve sergiye katıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığı organizasyonları başta olmak üzere hem ulusal hem uluslararası platformlarda eserleri sergilendi.

“Amacım bu desenlerin yok olmadan gelecek nesillere aktarılması. Çok zengin bir desen hafızamız var. Bunun araştırılarak kayıt altına alınması gerekiyor.”

🏺 Anadolu’nun Sessiz Hafızası

Fatma Dilber’in hikâyesi, sadece bir sanat yolculuğu değil; Anadolu’nun sandıklarda saklanan, çeyizlerde yaşatılan, nesilden nesile aktarılan kültürel hafızasının yeniden hayat bulması anlamına geliyor.

200 yıllık çeyiz sandığından çıkan motifler, bugün onun ellerinde geleceğe işleniyor.